Kontaktör

Kontaktör nedir?

Kontaktör, bobinine gerilim uygulandığında çeken ve kontaklarını kapatarak bir yükü enerjilendiren elektromekanik bir anahtardır. Motor, ısıtıcı, pompa ve aydınlatma grupları gibi yüksek akım çeken yükleri küçük bir kumanda akımıyla açıp kapatmaya yarar. Üzerinde güç devresine bağlanan ana kontaklar, kumanda devresinde kullanılan yardımcı kontaklar ve bobin bulunur.

Kontaktör ne işe yarar, nerede kullanılır?

Elektrik kumanda devrelerinin temel elemanıdır. Motor kumanda panolarında, pompa ve fan panolarında, kompresörlerde, asansör ve vinç kumandalarında, aydınlatma otomasyonunda ve ısıtma sistemlerinde kullanılır. Buton, flatör, sensör, zaman rölesi ya da PLC gibi bir kumanda elemanı kontaktörün bobinini çektirir; kontaktör de yükü enerjilendirir. Böylece yük uzaktan ve otomatik olarak kumanda edilebilir.

Elektrik Kumanda Devreleri: Temelden İleriyeMalzemelerin çalışma mantığı, seçimi ve devrelerde nasıl kullanıldığı kitapta adım adım anlatılıyor.Kitabı incele

Kontaktör çeşitleri ve seçimi

Kontaktörler bobin gerilimine (24 V DC, 230 V AC, 400 V AC gibi), kutup sayısına ve akım değerine göre seçilir. Motor yükleri için kataloglarda AC-3 kullanım kategorisindeki akım ya da kW değeri esas alınır. Yardımcı kontak sayısı yetmezse kontaktörün önüne kontak bloğu takılır; NO (normalde açık) ve NC (normalde kapalı) kontaklı bloklar vardır. Yalnız kumanda işi için kullanılan, ana kontağı olmayan küçük kontaktörlere yardımcı kontaktör denir.

Kontaktör kullanırken nelere dikkat edilir?

Bobin geriliminin kumanda gerilimiyle aynı olması gerekir; yanlış gerilimde bobin ya çekmez ya da yanar. Kontaktör tek başına motoru aşırı akıma karşı korumaz, yanında termik röle ya da motor koruma şalteri kullanılır. İleri-geri ve yıldız-üçgen gibi devrelerde aynı anda çekmemesi gereken kontaktörler birbirine kilitlenir. Kontakları zamanla aşınır; sık çalışan sistemlerde düzenli kontrol edilmelidir.

Bağlantı uçları

Kontaktör

Bobin

A1, A2

Güç girişleri

1/L1, 3/L2, 5/L3

Güç çıkışları

2/T1, 4/T2, 6/T3

Yardımcı kontak (normalde açık)

13-14

Kontaktör (2NO + 2NC)

Bobin

A1+, A2-

Normalde açık kontaklar

13-14, 43-44

Normalde kapalı kontaklar

21-22, 31-32

Kontak bloğu (NC + NO)

Normalde kapalı

21-22

Normalde açık

43-44

Bu malzemenin kullanıldığı devreler

• Kontaktör Bağlantısı
• Faz-Nötr Beslenen Bobinli Kontaktör Bağlantısı
• Faz-Faz Beslenen Bobinli Kontaktör Bağlantısı
• Asenkron Motora Doğrudan Yol Verme Devresi
• Asenkron Motoru Kesikli Çalıştırma Devresi
• Mühürleme Devresi (Asenkron Motoru Sürekli Çalıştırma)
• Mühürleme Devresi (Röle ile Asenkron Motoru Sürekli Çalıştırma)
• Jog Butonu ile Anlık Çalıştırma ve Mühürleme İptali Devresi
• Üç Noktadan Start–Stop Kontrollü Mühürleme Devresi
• Doğrudan Yol Verme ile İleri–Geri Çalıştırma Devresi
• Zaman Rölesi ile Ardışık Asenkron Motor Çalıştırma
• Zaman Rölesi ile Gecikmeli Durdurma Devresi